Đoàn giám sát đã nghiên cứu báo cáo của UBND xã, khảo sát thực tế tại một số thôn, làm việc với các tổ thu gom, xử lý rác thải và UBND xã. Qua giám sát cho thấy công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn xã đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Thực hiện Quyết định số 02/QĐ-HĐND ngày 20/4/2026 của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND xã và Kế hoạch số 01/KH-ĐGS ngày 21/4/2026 của Đoàn giám sát về công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn xã Xuân Cẩm, Đoàn giám sát đã nghiên cứu báo cáo của UBND xã, khảo sát thực tế tại một số thôn, làm việc với các tổ thu gom, xử lý rác thải và UBND xã. Qua giám sát cho thấy công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn xã đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Từ ngày 01/7/2025 đến nay, UBND xã đã ban hành 15 văn bản chỉ đạo, triển khai các nhiệm vụ bảo vệ môi trường; duy trì hiệu quả phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”, các đợt tổng vệ sinh môi trường, thu gom và xử lý rác thải trên địa bàn. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh thông qua hệ thống truyền thanh, các nền tảng số, sinh hoạt chi bộ, hội nghị của các đoàn thể và các hoạt động tuyên truyền lưu động của Công an xã.
Đặc biệt, xã đã xây dựng và triển khai nhiều mô hình bảo vệ môi trường thiết thực. Nổi bật là mô hình “Xử lý rác thải hữu cơ tại hộ gia đình” được triển khai tại 5 thôn gồm Lý Viên, Ngọ Xá, Ngọ Khổng, Đông Trước và Hạc Lâm, góp phần nâng cao ý thức phân loại, xử lý rác tại nguồn của người dân.
Về nguồn lực đầu tư, năm 2025 tổng kinh phí dành cho công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn xã đạt hơn 5,6 tỷ đồng; năm 2026 dự toán kinh phí bảo vệ môi trường được bố trí trên 20,2 tỷ đồng. Nguồn kinh phí được sử dụng cho công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt, vận hành lò đốt rác, xử lý rác tồn lưu, tuyên truyền và triển khai các mô hình bảo vệ môi trường.
Hiện nay, xã có 25 tổ vệ sinh môi trường với 92 nhân công tham gia thu gom rác thải; hệ thống phương tiện gồm 3 xe ô tô, 2 xe công nông, 13 xe vận chuyển thô sơ và 37 xe kéo tay. Công tác thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt cơ bản được duy trì thường xuyên. Khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn khoảng 16.560 tấn/năm, trong đó thu gom và xử lý được khoảng 16.200 tấn/năm, đạt tỷ lệ 97,8%.
Công tác phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường được quan tâm thực hiện, nhất là trong khắc phục hậu quả thiên tai và bảo đảm vệ sinh môi trường sau mưa bão. Từ tháng 7/2025 đến nay, xã đã tiếp nhận và giải quyết kịp thời 100% ý kiến, kiến nghị, đơn thư của cử tri liên quan đến lĩnh vực môi trường.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Đoàn giám sát cũng chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế. Công tác tuyên truyền phân loại rác tại nguồn chưa đạt hiệu quả cao; lượng rác thải tồn lưu tại các bãi tập kết còn lớn, khoảng 10.000 tấn. Nhiều bãi rác tại các thôn đã quá tải trong khi phương pháp xử lý còn lạc hậu, chủ yếu là đốt lộ thiên hoặc chôn lấp chưa bảo đảm yêu cầu kỹ thuật.
Tình trạng rác thải, xác động vật trôi dạt từ các địa phương lân cận về tuyến kênh Trôi, đoạn qua thôn Cẩm Bào, vẫn diễn ra thường xuyên, gây ô nhiễm môi trường và phát sinh nhiều chi phí xử lý. Công tác thu giá dịch vụ vệ sinh môi trường còn bất cập, chưa thống nhất giữa các thôn; việc ký hợp đồng với các tổ thu gom rác còn chậm, chế độ bảo hộ lao động cho người trực tiếp thu gom, xử lý rác chưa được quan tâm đầy đủ.
Trên cơ sở kết quả giám sát, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND xã kiến nghị UBND xã tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về môi trường; đẩy mạnh tuyên truyền phân loại rác tại nguồn; nhân rộng các mô hình xử lý rác hữu cơ tại hộ gia đình; tăng cường phối hợp xử lý dứt điểm tình trạng ô nhiễm trên tuyến kênh Trôi.
Đồng thời, cần đẩy nhanh việc lựa chọn đơn vị vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt đến Nhà máy Yên Dũng để xử lý theo quy hoạch của tỉnh; xây dựng lộ trình xử lý rác tồn lưu, đóng cửa và phục hồi môi trường các bãi rác thôn trước ngày 31/12/2028; nâng cao hiệu quả thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải và quản lý nguồn thu dịch vụ vệ sinh môi trường.
Kết quả giám sát là cơ sở quan trọng để UBND xã và các cơ quan chuyên môn tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng xã Xuân Cẩm xanh - sạch - đẹp, phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.
